بانک BIS: صرافیهای بزرگ ارز دیجیتال به «بانکهای سایه» تبدیل شدهاند
بانک تسویه حسابهای بینالمللی (BIS) در گزارش جدید خود هشدار داد که صرافیهای بزرگ بیت کوین و سایر داراییهای دیجیتال، اکنون به عنوان «بانکهای سایه» (Shadow Banks) عمل میکنند.
این نهاد مالی معتقد است این پلتفرمها با تبدیل سپردههای کاربران به وامهای بدون وثیقه و افزایش اهرمهای معاملاتی، ریسکهای سیستمی بزرگی را ایجاد کردهاند که نمونه بارز آن در سقوط ۱۹ میلیارد دلاری اخیر در بازار مشاهده شد.
طبق گزارش این نهاد، صرافیها از نقش اولیه خود به عنوان واسطههای معاملاتی فراتر رفته و به نهادهای چندمنظورهای تبدیل شدهاند که خدمات بانکی، کارگزاری و حضانتی را بدون رعایت استانداردهای شفافیت و جداسازی ریسک ارائه میدهند. این گزارش تأکید میکند که محصولات موسوم به «Earn» در واقع وامهای پرداخت شده توسط کاربران به صرافی هستند که هیچگونه بیمه سپرده یا محافظت قانونی مشابه بانکهای سنتی ندارند.
محققان بانک تسویه حسابهای بینالمللی خاطرنشان کردند که تمرکز چندین فعالیت مالی زیر سقف یک شرکت واحد، نقاط شکست بحرانی در اکوسیستم ارز دیجیتال ایجاد کرده است.
در حالی که در نظام مالی سنتی، فعالیتهای معاملاتی و وامدهی برای جلوگیری از تضاد منافع از یکدیگر تفکیک میشوند، در صرافیهای ارز دیجیتال این فعالیتها به صورت کاملاً یکپارچه انجام شده و سرمایههای مشتریان اغلب برای معاملات اختصاصی صرافیها یا بازارسازی استفاده میشود.
این گزارش با اشاره به سقوط پلتفرمهایی مانند سلسیوس (Celsius Network) و افتیایکس (FTX)، هشدار میدهد که نبود پشتوانه نقدینگی اضطراری و نبود چارچوبهای حلوفصل منظم، کاربران را در ردیف بستانکاران بدون اولویت قرار میدهد
. برای مثال، در اکتبر ۲۰۲۵، شوکهای کلان اقتصادی منجر به لیکوئید شدن ۱.۶ میلیون معاملهگر و خروج ۳۵۰ میلیارد دلار سرمایه از بازار در ۲۴ ساعت شد که نشاندهنده پیوند عمیق میان اهرمهای معاملاتی و موتورهای نقدینگی خودکار صرافیها است.
